ათწლეულების განმავლობაში მეცნიერებმა იცოდნენ, რომ ყავის რეგულარული მოხმარება სიცოცხლის ხანგრძლივობას ზრდის და ქრონიკული დაავადებების რისკს ამცირებს.

თუმცა, აქამდე გამოცანად რჩებოდა – ზუსტად როგორ ახერხებს ეს სასმელი ორგანიზმის დაცვას? ტეხასის A&M კოლეჯის მკვლევრების ბოლოდროინდელმა ნაშრომმა ამ საიდუმლოს ფარდა ახადა.

NR4A1 - ორგანიზმის „დამცავი სენსორი“

კვლევის მიხედვით, რომელიც ჟურნალ Nutrients-ში გამოქვეყნდა, ყავაში შემავალი ნივთიერებები ააქტიურებენ სპეციფიკურ რეცეპტორს, სახელწოდებით NR4A1. მეცნიერები მას „საკვები ნივთიერებების სენსორს“ უწოდებენ.

რატომ არის ეს რეცეპტორი მნიშვნელოვანი?

• უჯრედების აღდგენა: ის ეხმარება ორგანიზმს დაზიანებული უჯრედების აღდგენაში.

• ანთების რეგულირება: ამცირებს ქრონიკულ ანთებით პროცესებს, რომლებიც დაბერების მთავარი თანამგზავრია.

• სტრესის მართვა: რეაგირებს ორგანიზმის სტრესზე და იცავს ქსოვილებს დეგენერაციისგან.

პროფესორი სტივენ სეიფი განმარტავს: "თუ ამ რეცეპტორს ორგანიზმიდან გამოვრთავთ, ნებისმიერი ტიპის დაზიანება ბევრად უფრო მძიმე ხდება. ყავა კი სწორედ ამ 'დამცველის' სტიმულირებას ახდენს."

საქმე მხოლოდ კოფეინში არ არის

საინტერესოა, რომ კვლევამ დაამტკიცა: ყავის სასარგებლო თვისებებს არა კოფეინი, არამედ მასში არსებული სხვა ბუნებრივი ნაერთები - პოლიფენოლები (მაგალითად, ყავის მჟავა) განაპირობებენ.

ეს ნიშნავს, რომ:

1. უკოფეინო ყავას (Decaf) შესაძლოა იგივე დადებითი ეფექტი ჰქონდეს დაბერების პროცესზე.

2. მსგავსი ნაერთები გვხვდება ბევრ ხილსა და ბოსტნეულში, რაც კიდევ ერთხელ უსვამს ხაზს მცენარეული კვების მნიშვნელობას.

დაცვა ალცჰაიმერისა და პარკინსონისგან

აქამდე ყავასა და ნეიროდეგენერაციულ დაავადებებს (ალცჰაიმერი, პარკინსონი) შორის კავშირი მხოლოდ დაკვირვების დონეზე არსებობდა. ახლა კი მეცნიერებს აქვთ კონკრეტული ბიოლოგიური მტკიცებულება – NR4A1 რეცეპტორის აქტივაცია პირდაპირ კავშირშია ტვინისა და ნივთიერებათა ცვლის დაცვასთან.

რა უნდა იცოდნენ ყავის მოყვარულებმა?

მიუხედავად ამ რევოლუციური აღმოჩენისა, მეცნიერები გვირჩევენ, რომ ყავის მოხმარებისას ზომიერება დავიცვათ, რადგან ორგანიზმის რეაქცია ინდივიდუალურია. თუმცა, ერთი რამ ცხადია: დილის ფინჯანი ყავა აღარ არის მხოლოდ ენერგიის წყარო – ეს არის მეცნიერულად დასაბუთებული ინვესტიცია თქვენს ხანგრძლივ ჯანმრთელობაში.

ბონუსი: თუ ტვინის გაახალგაზრდავება თქვენი პრიორიტეტია, მკვლევრები ასევე გვირჩევენ დღეში 2-დან 4 ფინჯნამდე მწვანე ჩაის მიღებას, რომელიც ყავის მსგავსად, ნეიროპროტექტორულ თვისებებს ფლობს.