შემოდგომის ბოლოსა და ზამთარში, როცა გარეთ ადრე ბნელდება, საღამოს 6 საათზე დაძინების სურვილი ყოველთვის სიზარმაცეს არ ნიშნავს.

დღის სინათლის შემცირება ორგანიზმის ბიოლოგიურ საათზე მოქმედებს და შეიძლება ძილიანობა და ენერგიის ნაკლებობა გამოიწვიოს.

რატომ გვერევა ძილი ასე ადრე?

ჩვენი ძილ-ღვიძილის ციკლს ცირკადული რიტმები არეგულირებს. ამ პროცესში მნიშვნელოვან როლს მელატონინი ასრულებს - ჰორმონი, რომლის გამომუშავებაც სიბნელის დადგომასთან ერთად იზრდება და ორგანიზმს ძილისთვის მომზადებას ატყობინებს.

ზაფხულში გვიან ბნელდება, ამიტომ მელატონინის გამომუშავებაც მოგვიანებით აქტიურდება. ზამთარში კი, როცა საღამოს 4-5 საათზეც შეიძლება უკვე ბნელოდეს, ძილიანობა უფრო ადრე იწყება.

დღის სინათლის ნაკლებობამ შესაძლოა განწყობასა და ენერგიაზეც იმოქმედოს. თუმცა თუ ძილიანობა მუდმივია, დასვენება ვერ გშველით და ყოველდღიურ საქმიანობაში ხელს გიშლით, მიზეზი შესაძლოა მხოლოდ სეზონის ცვლილება არ იყოს.

როდის უნდა მივაქციოთ ყურადღება?

თუ დაღლილობას თან ახლავს ხანგრძლივი მოწყენილობა, შფოთვა, ინტერესის დაკარგვა, მადის ან წონის ცვლილება და კონცენტრაციის გაძნელება, სასურველია სპეციალისტს მიმართოთ. მსგავსი სიმპტომები ზოგჯერ დეპრესიულ მდგომარეობებსა და ძილის დარღვევებსაც ახლავს.

განსაკუთრებული ყურადღებაა საჭირო მაშინაც, თუ დიდხანს გძინავთ, მაგრამ გაღვიძება მაინც გიჭირთ და დასვენების შემდეგაც დაღლილი ხართ.

როგორ შევინარჩუნოთ ენერგია ზამთარში?

• მიიღეთ დღის სინათლე: დილით ან დღის პირველ ნახევარში გარეთ გასეირნება ორგანიზმის ბიოლოგიური საათის რეგულირებას ეხმარება.

• დაიცავით ძილის რეჟიმი: ეცადეთ, ყოველდღე დაახლოებით ერთსა და იმავე დროს დაიძინოთ და გაიღვიძოთ.

• შეზღუდეთ ეკრანი ძილის წინ: დაძინებამდე რამდენიმე საათით ადრე ტელეფონისა და სხვა მოწყობილობების გამოყენების შემცირება სასარგებლოა.

• მოერიდეთ ხანგრძლივ დღის ძილს: თუ ჩათვლემა გჭირდებათ, 20-30 წუთით შემოიფარგლეთ და გვიან შუადღეს ნუ დაიძინებთ.

• შეამოწმეთ ჯანმრთელობის მდგომარეობა: თუ ზამთრის დაღლილობა ძლიერია ან დიდხანს გრძელდება, ექიმთან განიხილეთ შესაძლო მიზეზები, მათ შორის D ვიტამინის დონის შემოწმების საჭიროება.

ზამთარში ადრე დაძინების სურვილი ბევრისთვის ბუნებრივი რეაქციაა დღის სინათლის შემცირებაზე. თუმცა მნიშვნელოვანია განვასხვაოთ სეზონური ძილიანობა ისეთი მდგომარეობებისგან, რომლებიც დამატებით ყურადღებასა და პროფესიულ შეფასებას საჭიროებს.