აქამდე გვეგონა, რომ დეპრესიის მთავარი მიზეზები გენეტიკა, ქრონიკული სტრესი ან ტვინში სეროტონინის ნაკლებობა იყო. თუმცა, ახალი მეცნიერული კვლევა სრულიად მოულოდნელ ვერსიას გვთავაზობს და რისკ-ფაქტორად... ჩვენს პარტნიორს ასახელებს.

საერთაშორისო ჟურნალში Exploratory Research and Hypothesis in Medicine გამოქვეყნებულმა სტატიამ მოდისა და ჯანმრთელობის სფეროში დიდი აჟიოტაჟი გამოიწვია. მეცნიერები სვამენ შოკისმომგვრელ კითხვას: შესაძლებელია თუ არა, დეპრესია ერთი ადამიანისგან მეორეს კოცნით გადაეცეს?

მოდით, ერთად გავერკვეთ, რა იმალება ამ ხმამაღალი დასკვნების მიღმა და რეალურად რამდენად საშიშია საყვარელი ადამიანის კოცნა.

როგორ ტარდებოდა კვლევა?

მეცნიერები ორი წლის განმავლობაში აკვირდებოდნენ წყვილებს, რომლებიც დიდხანს ცხოვრობდნენ ერთად. განსაკუთრებული ყურადღება მიაქციეს იმ შემთხვევებს, სადაც ერთ-ერთ პარტნიორს უკვე ჰქონდა დეპრესიის დიაგნოზი. მკვლევრები ზომავდნენ ყველაფერს: რამდენად ხშირად ეხებოდნენ ისინი ერთმანეთს, რამდენად ინტენსიური იყო კოცნა და პარალელურად მეორე პარტნიორის შფოთვის დონესაც აკონტროლებდნენ.

შედეგები საკმაოდ დამაფიქრებელი აღმოჩნდა: იმ წყვილებში, სადაც ფიზიკური კონტაქტი და კოცნა უფრო ხშირი იყო, ჯანმრთელ პარტნიორს დეპრესიული სიმპტომები ბევრად უფრო მარტივად უვითარდებოდა.

ბიოლოგიური „ინფექცია“ თუ ემოციური გადადება?

მეცნიერებმა ორი ძირითადი ვერსია წამოაყენეს:

1. ბიოლოგიური (მიკრობიომი): კოცნის დროს ხდება ნერწყვის, ბაქტერიებისა და ვირუსების აქტიური მიმოცვლა. გამომდინარე იქიდან, რომ პირის ღრუს მიკროფლორა პირდაპირ კავშირშია ნერვულ სისტემასთან, თეორიულად შესაძლებელია, ამ დროს გადაეცეს ნივთიერებები, რომლებიც გავლენას ახდენენ გუნება-განწყობის რეგულირებაზე.

2. ფსიქოლოგიური (ემოციური გადადება): ექსპერტების უმრავლესობა მაინც ამ ვერსიას უჭერს მხარს. ადამიანის ტვინს აქვს საოცარი თვისება - მოახდინოს გარემოსთან სინქრონიზაცია. როცა საყვარელი ადამიანი მუდმივად მძიმე, დათრგუნულ მდგომარეობაშია, ჩვენ უნებლიეთ ვირეკლავთ მის მიმიკას, ინტონაციას, ნეგატიურ განწყობებს და საბოლოოდ, ჩვენივე ფსიქიკა განიცდის გამოფიტვას (ემპათიურ გადაწვას).

ფაქტი: დეპრესიულ პარტნიორთან ცხოვრება ზრდის სტრესის ჰორმონის — კორტიზოლის დონეს, რაც ავტომატურად აგდებს ბედნიერების ჰორმონების (სეროტონინისა და დოფამინის) გამომუშავებას.

რატომ აკრიტიკებენ ამ კვლევას?

სამეცნიერო საზოგადოების ნაწილი ამ დასკვნებს სკეპტიკურად უყურებს. კრიტიკოსები ამბობენ, რომ ტერმინი „დეპრესიით დაინფიცირება“ არასწორია და მან შესაძლოა ამ დიაგნოზის მქონე ადამიანების სტიგმატიზაცია გამოიწვიოს, თითქოს ისინი გარშემომყოფებისთვის საშიშები არიან.

რეალურად, წყვილში ორივე ადამიანის დეპრესიული განწყობა შეიძლება გამოწვეული იყოს საერთო პრობლემებით: ფინანსური კრიზისით, არასწორი ცხოვრების წესით, უძილობით ან უბრალოდ იმით, რომ მსგავსი ხასიათის ადამიანები ქვეცნობიერად ხშირად ირჩევენ ერთმანეთს პარტნიორებად.

რა უნდა გვახსოვდეს?

კოცნა არ არის ინფექციური დაავადების გადამტანი იარაღი და საყვარელი ადამიანის გვერდში დგომა დეპრესიის დროს უმნიშვნელოვანესია. თუმცა, ეს კვლევა კარგ შეხსენებად გამოდგება იმისათვის, რომ ჩვენი ემოციები ვაკუუმში არ არსებობს.

თუ თქვენს პარტნიორს რთული პერიოდი აქვს, დაეხმარეთ მას, მაგრამ არ დაივიწყოთ საკუთარი თავი - შეინარჩუნეთ პირადი ემოციური საზღვრები, რათა ორივეს გადარჩენა შეძლოთ.