დღეგრძელობის საიდუმლო: ჩვევები, რომლებიც ამცირებს სიკვდილის რისკს და ახანგრძლივებს ახალგაზრდობას
- 26.07.2024
![დღეგრძელობის საიდუმლო: ჩვევები, რომლებიც ამცირებს სიკვდილის რისკს და ახანგრძლივებს ახალგაზრდობას](https://trend.ge/img/news/728x546_1_f4ec019232e31891bea1783acd55711d1551x1163_0xTcOz8u8J_4323626037292271989_1721982282.jpg)
თანამედროვე სამყაროში ადამიანები ხანგრძლივ სიცოცხლეს ვერ აღწევენ და ამის გამომწვევი მიზეზი სხვადასხვა ქრონიკული დაავადებაა. ყველაზე გავრცელებულ მიზეზად კი გულის დაავადებები სახელდება.
ამერიკის გულის ასოციაციამ გაარკვია, რომელი ჩვევები გვეხმარება ჯანსაღი გულისა და ახალგაზრდული უჯრედების შენარჩუნებაში. ესენია - ჯანსაღი კვება, ფიზიკური აქტივობა, მოწევაზე უარის თქმა, ხარისხიანი ძილი, სხეულის მასის ინდექსის შენარჩუნება, ქოლესტერინის დონის შემოწმება, ასევე არტერიული წნევისა და სისხლში შაქრის დონის კონტროლი.
მკვლევარებმა კიდევ ერთხელ დაადასტურეს, რომ სწორედ ეს მარტივი ჩვევები ხდის ჩვენს ორგანიზმს უფრო მდგრადს სერიოზული დაავადებების მიმართ.
ამერიკის გულის ასოციაციის მიერ 14 წლის განმავლობაში ჩატარებული ექსპერიმენტის საფუძველზე მკვლევარებმა შეაგროვეს 5682 ზრდასრული ადამიანი, რომლებმაც მიიღეს ინდივიდუალური ქულა 0-დან 100-მდე ცხოვრების სტილის ოთხ ინდიკატორზე - ძილი, მოწევა, დიეტა და ფიზიკური აქტივობა და ჯანმრთელობის ოთხი ინდიკატორი - სხეულის მასის ინდექსი, ქოლესტერინი, არტერიული წნევა და სისხლში შაქრის დონე.
მკვლევარებმა ასევე გამოთვალეს ექსპერიმენტის თითოეული მონაწილის ბიოლოგიური ასაკი. როგორც ცნობილია, ადამიანებს გვაქვს როგორც ქრონოლოგიური, ისე ბიოლოგიური ასაკი, რომელიც იზომება არა პასპორტის თარიღით, არამედ ჩვენი უჯრედების ჯანმრთელობის დონით. ბიოლოგიურ ასაკზე გავლენას ახდენს გენეტიკა, ცხოვრების წესი და გარემო.
კვლევამ აჩვენა, რომ ის მონაწილეები, რომლებსაც რვავე ინდიკატორზე მაღალი ქულა ჰქონდათ, უფრო დიდხანს ცხოვრობდნენ და მათ უჯრედებს უფრო დაბალი ბიოლოგიური ასაკი ჰქონდათ, ხოლო მათ, ვისაც დაავადებისადმი დაბალი გენეტიკური მიდრეკილება ჰქონდა, მაგრამ არ იცავდა ჯანსაღ ჩვევებს, ექსპერიმენტის დროს, გულის დაავადება გამოუვლინდა, ან გარდაიცვალა მისგან.
კვლევამ ასევე აჩვენა, რომ თითოეული ჯანსაღი ჩვევა ამცირებს ადრეული სიკვდილის რისკს 35%-ით.
ამრიგად, მეცნიერები მივიდნენ დასკვნამდე, რომ გენეტიკა შეიძლება უძლური იყოს, თუ ადამიანი არაჯანსაღი ცხოვრების წესს მიმართავს. ახლა კი ჩვევები, რაც ხანგრძლივი ცხოვრების გარანტია:
ჯანსაღი კვება
ბოლო წლების განმავლობაში კვების დარგმა ევოლუცია განიცადა, მაგრამ ცხადია, ჩვენ არ ვართ მზად მივიღოთ ასეთი ტიპის საკვები; როდესაც მივირთმევთ ფასტ-ფუდს, ცომეულს დანამატებითა და კონსერვანტებით, საკვების ნაწილი რჩება ჩვენი ნაწლავების კედლებზე და ვდგებით ყაბზობისა და ნაწლავის ღარიბი მიკრობიომის რისკის წინაშე. მიკრობიომი, თავის მხრივ, გავლენას ახდენს კანის ფერზე, იმუნიტეტზე და სხეულის მთლიან ჯანმრთელობაზე.
გარდა ამისა, შემწვარი და ცხიმიანი საკვები ხელს უწყობს სისხლძარღვებში ქოლესტერინის დონის მომატებას, რაც ხშირად ინფარქტის მიზეზია.
ფიზიკური აქტივობა
როდესაც საკმარისად ვმოძრაობთ, სისხლძარღვების კედლები ძლიერდება, რაც დადებითად მოქმედებს გულზე. გარდა ამისა, ფიზიკური აქტივობა გულს უფრო ელასტიკურს ხდის, რაც იმას ნიშნავს, რომ სიბერეში მინიმალური საყოფაცხოვრებო სამუშაოების შესრულების გამო ზედმეტი გადატვირთვა არ გემუქრებათ.
მოწევაზე უარის თქმა
მწეველის გული დღეში რამდენიმე ათასით მეტ შეკუმშვას ახდენს, ვიდრე ჯანმრთელი ადამიანის გული, მაგრამ ახალგაზრდობაში რამდენადაც ეს შეიძლება არ იყოს შეუმჩნეველი, 40 წლის შემდეგ გულის კუნთის ცვეთამ შეიძლება მიაღწიოს პიკს და არაა გამორიცხული, ფატალური შედეგიც დადგეს.
ხარისხიანი ძილი
ხარისხიანი ძილი გავლენას ახდენს სხეულის მეორე მნიშვნელოვან ორგანოზე – ტვინზე. ძილის დროს 21:00 საათიდან შუაღამემდე ტვინი და ნერვული სისტემა ყველაზე ეფექტურად აღდგება. თუ შუაღამის შემდეგ დაიძინებთ, რამდენიც არ უნდა იძინოთ, ამ "ოქროს საათების" კომპენსირება შეუძლებელია და მეორე დღეს თავს დაღლილად იგრძნობთ. დაღლილი ტვინი კი ნიშნავს სხეულის სხვა ორგანოების ცვეთას და იმუნიტეტის დაქვეითებას.
და ბოლოს, იფიქრეთ ბალანსზე, მოუსმინეთ თქვენს სხეულს და გაითვალისწინეთ მედიკოსების პრაქტიკული რჩევები, ცხოვრება ისედაც ხანმოკლეა, ეცადეთ გაიხანგრძლივოთ ის.
თემები: ჯანსაღი ცხოვრების წესი, რჩევები