„ყველას აქვს, ჩემ გარდა!“ - რა ასაკშია ყველაზე საშიში ბავშვისთვის სმარტფონის ყიდვა და რას ამბობს მეცნიერება?
- 04.02.2026
სახლში დაღლილი ბრუნდებით და თქვენი 11 წლის შვილი ისევ იმავე კითხვას გისვამთ: „დე, მა, მობილურს როდის მიყიდით?“. არგუმენტები ზეპირად იცით: ნიკას უკვე აქვს, ელენესაც და სანდროს დაბადების დღეზე აჩუქეს. თქვენ ცდილობთ აუხსნათ, რომ ჯერ ადრეა, მაგრამ სოციალური წნეხი - როგორც ბავშვზე, ისე თქვენზე - აუტანელია.
მშობლებისთვის პირველი სმარტფონი ნამდვილ „საშინაო ომად“ იქცა. არ გინდათ, რომ თქვენი შვილი გარიყულად გრძნობდეს თავს, მაგრამ არც ის გინდათ, რომ ეკრანს მიეჯაჭვოს.
მეცნიერების მკაცრი გაფრთხილება: საფრთხე რეალურია
პენსილვანიის უნივერსიტეტის მკვლევარებმა, დოქტორ რან ბარზილაის ხელმძღვანელობით, ჟურნალ Pediatrics-ში გამოაქვეყნეს მასშტაბური კვლევა, რომელმაც 10 000-ზე მეტი მოზარდი მოიცვა. შედეგები იმაზე საგანგაშოა, ვიდრე წარმოგვედგინა.
კვლევამ აჩვენა, რომ 12 წლის ბავშვებს, რომლებსაც საკუთარი სმარტფონი აქვთ:
-
30%-ით მეტი შანსი აქვთ, ჩაიძირონ დეპრესიაში;
-
40%-ით მეტი ალბათობით აწუხებთ სიმსუქნე;
-
60%-ით უფრო ხშირად იტანჯებიან უძილობით.
ყველაზე მთავარი კი ის არის, რომ რაც უფრო ადრეულ ასაკში იღებს ბავშვი ტელეფონს, მით უფრო მძიმეა შედეგები. ყოველი ნაადრევი წელი ზრდის ჯანმრთელობის პრობლემების რისკს.
რატომ არის მობილური „მტერი“?
მეცნიერები განმარტავენ, რომ სმარტფონი ბავშვს აძლევს წვდომას სამყაროზე, რომლისთვისაც მისი ფსიქიკა ჯერ მზად არ არის. მოზარდებს არ აქვთ თვითდისციპლინა, რომ გააკონტროლონ ეკრანთან გატარებული დრო. შედეგად:
-
იკლებს ფიზიკური აქტივობა (აქედან მოდის ზედმეტი წონა).
-
ეკრანის შუქი პირდაპირ ბლოკავს ძილის ჰორმონს.
-
მცირდება რეალური სოციალური ინტერაქცია, რაც იწვევს მარტოობის განცდას და დეპრესიას.
როგორ მოვიქცეთ? - რჩევები მშობლებს
თუ მაინც გადაწყვიტეთ ტელეფონის ყიდვა, ეს არ უნდა იყოს უბრალო საჩუქარი. ეს უნდა იყოს შეთანხმება:

-
შექმენით „ოჯახური კონტრაქტი“: წერილობით ჩამოაყალიბეთ წესები, რომელსაც ყველა (თქვენც!) მოაწერთ ხელს.
-
ზონები ტელეფონის გარეშე: დააწესეთ, რომ სასადილო მაგიდასთან და საძინებელში მობილური არავის შეაქვს.
-
დატენვის ადგილი: ღამით ყველა ტელეფონი ერთად უნდა იტენებოდეს საერთო სივრცეში (მაგალითად, სამზარეულოში) და არა ბავშვის თავთან.
-
იყავით მაგალითი: ბავშვები გბაძავენ თქვენ. თუ თქვენ ტელეფონით ხელში ელაპარაკებით, ისიც იმავეს გააკეთებს.
ექსპერტები გვირჩევენ: იმისთვის, რომ ბავშვმა მობილური გვერდზე გადადოს, მისი ხელები სხვა რამით უნდა დავასაქმოთ - ხატვა, ძერწვა, კულინარია ან სპორტი.
გახსოვდეთ: თქვენ არ სჯით ბავშვს, როცა ტელეფონს უკრძალავთ - თქვენ მის ფიზიკურ და ფსიქიკურ ჯანმრთელობას უფრთხილდებით.