დეპრესია არ არის ხასიათის სიმტკიცის ან ცხოვრებით ტკბობის უნარის საკითხი. ეს არის სერიოზული დაავადება, რომელიც ცვლის რეალობის აღქმას, ბლოკავს გრძნობებს, ართმევს ადამიანს ძალას და უკარგავს პერსპექტივის განცდას.

რა არის დეპრესია და რით განსხვავდება ის სევდისგან?

დეპრესია არ არის ხანმოკლე მოწყენილობა, არამედ ემოციურ-ნებაყოფლობითი სფეროს აშლილობაა - ორგანიზმის მუშაობის სისტემური ხარვეზი. მისთვის დამახასიათებელია გუნება-განწყობის დაქვეითება, აპათია, აზროვნების შენელება, ძილისა და მადას დარღვევა.

დეპრესია vs სევდა და გლოვა

მთავარი სადიაგნოსტიკო პრობლემა ნებისმიერი საყოფაცხოვრებო მოწყენილობისთვის „დეპრესიის“ დარქმევაა. თუმცა მათ შორის პრინციპული განსხვავებებია:

• სიტუაციური ცუდი განწყობა: ყოველთვის მიბმულია კონტექსტზე (ჩხუბი, გამოუძინებლობა). როგორც კი გარემოება იცვლება, განწყობაც სწორდება.

• ჯანსაღი სევდა და გლოვა: დანაკარგის განცდის ბუნებრივი პროცესია. გლოვა ტალღოვანია: დღეს აუტანლად გტკივა, ხვალ ცოტა გიმსუბუქდება. ადამიანს შენარჩუნებული აქვს თანაგრძნობის ან დროებითი ყურადღების გადატანის უნარი.

• დეპრესია: ეს არის „გაყინული“ მდგომარეობა. მისი ყველაზე მძიმე სიმპტომია იმ მომავლის წარმოდგენის შეუძლებლობა, სადაც უკეთესობა იქნება. თუ გლოვისას ადამიანი ვიღაცას ან რაღაცას გლოვობს, დეპრესიისას ის საკუთარ თავს კარგავს.
  
  

დეპრესიის მიზეზები: ბიოფსიქოსოციალური მოდელი

დაავადება არასდროს ჩნდება ერთი მიზეზით - ეს ყოველთვის ფაქტორთა რთული კომბინაციაა:

1. ფსიქოლოგიური ფაქტორი: პერფექციონიზმი, გადამეტებული თვითკრიტიკა ან ბავშვობის ტრავმები ფსიქიკას უფრო მოწყვლადს ხდის.

2. სოციალური ფაქტორი: ქრონიკული სტრესი, იზოლაცია, ახლობლის დაკარგვა ან ცხოვრების მკვეთრი ცვლილება.

3. ბიოლოგიური ფაქტორი: თავის ტვინის ბიოქიმია. ნეირომედიატორების (სეროტონინი, დოფამინი, ნორადრენალინი) დისბალანსი იწვევს ემოციურ არამდგრადობას, ენერგიის დაკარგვას და მოტივაციის გაქრობას.

დეპრესიის „ნიღბები“

დეპრესია ყოველთვის არ ჰგავს სასოწარკვეთას, ის შეიძლება „იმალებოდეს“:

• ფსიქოსომატიკა: თავის ტკივილი, კუჭ-ნაწლავის პრობლემები, ზურგის ტკივილი, როცა ანალიზები ნორმაშია, მაგრამ ტკივილი რეალურია.

• რისხვა და გაღიზიანებადობა: ხშირია აფეთქებები ახლობლების მისამართით, რასაც შემდეგ მძიმე დანაშაულის გრძნობა მოსდევს.

• „მომღიმარი“ დეპრესია: ადამიანი სოციალურად აქტიურია, იღიმის, მუშაობს, მაგრამ შიგნით უზარმაზარ სიცარიელეს გრძნობს.
  
  

„წითელი დროშები“: როდის მივმართოთ ექიმს?

თუ ორი კვირის განმავლობაში ატყობთ საკუთარ თავს ან ახლობელს ამ სიიდან 3-4 ნიშანს მაინც:

• მუდმივად დათრგუნული განწყობა;

• ინტერესის დაკარგვა ჰობისა და ურთიერთობების მიმართ;

• ძილის დარღვევა (უძილობა ან გადამეტებული ძილიანობა);

• მადის და წონის მკვეთრი ცვლილება;

• საკუთარი უსარგებლობის ან დანაშაულის განცდა;

• ფიზიკური გამოფიტვა („პირის დაბანის ძალაც არ მაქვს“);

• კონცენტრაციის სირთულე.

გზა გამოჯანმრთელებისკენ

კარგი სიახლე ისაა, რომ დეპრესია იკურნება. მკურნალობა უნდა იყოს კომპლექსური:

1. მედიკამენტოზური თერაპია (ფსიქიატრი): ანტიდეპრესანტები არ არის „ბედნიერების აბები“, ისინი აღადგენენ ნეირომედიატორების ცვლას.

2. ფსიქოთერაპია: ეხმარება იმ სცენარებისა და დამოკიდებულებების გარკვევაში, რამაც ადამიანი გამოფიტვამდე მიიყვანა.
   
   

თვითდახმარების ტექნიკები:

• „პატარა ნაბიჯების“ ტექნიკა: ნუ დაგეგმავთ მთელი ოთახის დალაგებას, დაგეგმეთ ერთი ნივთის აღება. შეაქეთ თავი ყოველი პატარა ქმედებისთვის.

• მიწაზე დაშვება : ფოკუსირდით ფიზიკურ შეგრძნებებზე - იგრძენით იატაკი ფეხქვეშ, თბილი ჭიქა ხელში. ეს აბრუნებს ფსიქიკას „აქ და ახლა“ რეჟიმში.

დეპრესია არ არის განაჩენი. ეს არის მძიმე, ბნელი, მაგრამ დასასრულის მქონე პერიოდი. პირველი ნაბიჯი - აღიარება, რომ დახმარება გჭირდებათ - ყველაზე რთულია, მაგრამ ეს არ არის მარცხი. ეს არის უდიდესი სიმამაცისა და სიცოცხლის სურვილის გამოვლინება.